هم مساوى و برابر باشند ، دو دليل را « متعادل » گويند . تراجيح جمع سماعى ترجيح است ، و ترجيح يعنى : برخوردار بودن يكى از دو دليل معتبر متعارض ، از خصوصيت و مزيتى كه موجب تقويت آن دليل و در نتيجه لزوم عمل بر اساس آن و طرح دليل معارض شود . بنابراين ، هرگاه دو دليل با هم تعارض داشته باشند ، يا در تمام صفات و خصوصيات جهتى ، صدورى و مضمونى با هم مساوى هستند ، كه در اين صورت ، چون هركدام از دو دليل ، مثل و برابر با ديگرى است ، آنها را متعادل گويند . و يا اين دو دليل با هم مساوى نيستند ، بلكه در برخى از جهات فوق ، يكى بر ديگرى برترى دارد ، مثلا راوى يكى از دو دليل عادل‌تر است ، كه اين صفت موجب ترجيح اين دليل بر دليل ديگر مىشود كه دليل فوق را راجح و دليل مقابل را مرجوح گويند . ترجيح گاهى در دو دليل متزاحم است و گاهى در دو دليل متعارض . مرجحات باب تزاحم و باب تعارض متفاوت هستند . به عنوان « تزاحم » و « تعارض » رجوع شود . تعارض « 1 » تعارض در لغت از « عرض » گرفته شده ، يعنى قرار دادن شيئى در معرض

--> ( 1 ) الكفاية ، ج 2 ، ص 376 ؛ اصول الفقه ، ج 1 ، ص 285 و ج 2 ، ص 185 ؛ فوائد الاصول ، ج 2 ، ص 317 و ج 4 ، ص 699 ؛ الرسائل ، ص 431 ؛ الاحكام آمدى ، ج 2 ، ص 460 ؛ ارشاد الفحول ، ص 273 ؛ المستصفى ، ج 2 ، ص 244 ؛ علم اصول الفقه ، ص 436 ؛ نهاية الافكار ، ج 4 ، ص 124 .